Τὰ βακτήρια εἰσὶ μονοκύτταροι προκαρυωτικοὶ ὀργανισμοί, πυρήνος καὶ ἄλλων μεμβράνης περιβεβλημένων ὀργανιδίων στερούμενοι. Διαφέρουσι τῶν ἄλλων μορφῶν ζωῆς διὰ τὴν ἁπλῆν τῆς κυτταρικῆς δομῆς φύσιν, τὴν ἰδίαν βιοχημείαν (οἷον τὰ τοιχώματα τῶν κυττάρων ἐκ πεπτιδογλυκάνης ἐν πολλαῖς τάξεσι), καὶ τὴν θαυμαστὴν ποικιλίαν τῶν μεταβολικῶν τρόπων.

Τὰ βακτήρια τὸν ἀρχαιότατον γνωστὸν κλάδον τῆς ζωῆς ἐπὶ τῆς γῆς ἀποτελεῖ, μαρτυρίαις ἐκτεινομέναις εἰς πλείω ἢ τρία καὶ ἥμισυ δισεκατομμύρια ἔτη. Τὸ πλεῖστον τοῦ χρόνου τῆς γῆς τὴν βιόσφαιραν ἐκυρίευσαν καὶ βαθέως μετέβαλον τὴν χημείαν τοῦ πλανήτου, μάλιστα διὰ τῆς ὀξυγόνοποιούσης φωτοσυνθέσεως, ἣ τὴν ἀτμόσφαιραν μετεμόρφωσε καὶ τὴν ὕστερον γένεσιν τῆς συνθέτου ζωῆς ἐφικτήν κατέστησεν.

Ὄτι τὰ βακτηριακὰ κύτταρα μικροσκοπικὰ καὶ μαλακόσωμα ἐστίν, ἡ ἄμεση αὐτῶν ἀπολιθωτικὴ μαρτυρία σφόδρα σπανία ἐστίν. Ἀντὶ τούτου, τὰ βακτήρια μάλιστα γνωρίζεται διὰ τῶν στρωματόλιθων· δομῶν μακροσκοπικῶν καὶ στρωματωδῶν, ὑπὸ μικροβιακῶν κοινωνιῶν γενομένων. Οἱ στρωματόλιθοι αὔξονται ὡς τάπητες βακτηρίων, πολλάκις ὑπὸ κυανοβακτηρίων κρατουμένων, οἳ τὰ μόρια τῶν ἱζημάτων παγιδεύουσι καὶ συνάπτουσιν ἢ καθίζησιν ὀρυκτῶν προκαλοῦσιν. Ἐν χρόνῳ δὲ, διὰ τῆς κατὰ μέρος αὐξήσεως καὶ καταχώσεως, γίγνονται αἱ γνώριμοι στιβάδες, αἳτινες ὡς ἀπολιθώματα διαμένουσιν. Οἱ στρωματόλιθοι ἐν τοῖς ἀρχαιοτάτοις ἀπολιθωτικοῖς σχηματισμοῖς τῆς γῆς εἰσίν, καὶ μίαν τῶν σαφεστάτων καὶ ἐναργεστάτων μαρτυριῶν τῆς πρώιμης βακτηριακῆς ζωῆς διατελοῦσιν.