Υφομοταξία †Αμμωνιτοειδή (†Ammonoidea)

ammonoidea

Τα Αμμωνιτοειδή ήταν θαλάσσια κεφαλόποδα που έχουν εκλείψει, συγγενέστερα προς τα σημερινά καλαμάρια και τα χταπόδια παρά προς τους ναυτίλους. Το χαρακτηριστικό τους γνώρισμα ήταν το ελικοειδές, θαλαμωτό τους κέλυφος, το οποίο χρησιμοποιούσαν για τον έλεγχο της πλευστότητας. Κατά μήκος των εσωτερικών τοιχωμάτων χαράσσονταν λεπτές γραμμές, οι επονομαζόμενες ραφές, οι οποίες εξελίκτηκαν σε πιο περίπλοκες σε μεταγενέστερα είδη και αποτελούν ένα από τα βασικά γνωρίσματα που τους διαφοροποιούν από τους ναυτίλους. Το σίφωνο, δηλαδή ο σωλήνας που συνέδεε τους θαλάμους, εκτεινόταν κατά μήκος της εξωτερικής περιφέρειας του κελύφους και όχι διά μέσου του κέντρου, ενώ πολλά είδη έφεραν κελύφη ενισχυμένα ή διακοσμημένα με αυλακώσεις, αγκάθια ή οζίδια.

Πρωτοεμφανίστηκαν πάνω από 400 εκατομμύρια χρόνια πριν, κατά την Δεβόνια περίοδο, άνθισαν στις μεσοζωικές θάλασσες και εξαφανίστηκαν μαζί με τους δεινόσαυρους στο τέλος της Κρητιδικής, πριν από περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια. Επειδή ήταν διαδεδομένα, άφθονα και με γρήγορη εξέλιξη, τα αμμωνιτοειδή συγκαταλέγονται στα σημαντικότερα απολιθώματα-δείκτες που χρησιμοποιούν οι γεωλόγοι για τη χρονολόγηση και συσχέτιση λιθικών στρωμάτων.

Στη ζωή τους, τα αμμωνιτοειδή ήταν ενεργοί κολυμβητές. Κάποιοι πιθανόν διηθούσαν μικρό πλαγκτόν από το νερό, ενώ άλλοι κυνηγούσαν μεγαλύτερα θηράματα. Το σχήμα και η διακόσμηση των κελυφών τους αντανακλούν διαφορετικές στρατηγικές για πλεύση, κολύμβηση και άμυνα. Χωρίστηκαν σε αρκετές μεγάλες ομάδες, καθεμία με τη δική της εξελικτική ιστορία, όπως οι Γωνιατίτες (Goniatites), οι Κερατίτες (Ceratites) και οι Αμμωνίτες (Ammonites).