Ὑπὸ τὸν σκληρὸν ἥλιον τοῦ Πρωίμου Κρητιδικοῦ, ποταμὸς πλατὺς καὶ λασπώδης ἑλίσσεται διὰ μέσου ἐκτάσεως ἐπιπέδου, ἐρυθρωποῦ καὶ χθαμαλοῦ χώματος. Παρὰ τὰς ὄχθας αὐτοῦ φύονται συστάδες κωνοφόρων δένδρων κοντόχονδρων, πευκομόρφων, καὶ πτερίδες πεπλεγμέναι, συνωστιζόμεναι ἐπὶ τοῦ ὁρίου τοῦ ὕδατος ὅπου τὸ ἔδαφος μένει ὑγρόν. Πορρωτέρω τοῦ ποταμοῦ, τὸ χῶμα ξηραίνεται καὶ ῥήγνυται· λιμνοθαλάσσιαι ἀβαθεῖς συστέλλονται ὑπὸ τοῦ καύματος, καὶ ἐκτάσεις λασποτόπων εἰσὶ διεσπαρμέναι ὑπὸ κορμῶν μεμαυρωμένων, τέφρας πυρκαϊῶν αἵτινες περιοδικῶς διέτρεχον τὴν σαβανώδη πεδιάδα. Δι' ἐκατομμυρίων ἐτῶν, ἡ κοιλὰς αὕτη ἡ ἥσυχος παραχωρεῖ βραδέως τὴν χώραν αὑτῆς τῇ θαλάσσῃ. Κύματα θερμὰ ἄρχονται προσπλέκεσθαι τοῖς ὁρίοις τῆς γῆς, καὶ αἱ καστανώδεις ἄργιλλοι μετατρέπονται εἰς ἄμμον παραλίας καθόσον ἡ ἀκτογραμμὴ προβάλλει. Κατὰ τὸ Ὄψιμον Κρητιδικόν, ἡ σκηνὴ ὅλη κεῖται ὑπὸ ἥσυχα ὕδατα κυάνεα. Ὅπου ποτὲ ἵσταντο κωνοφόρα χλωρά, τὸ ἡλίου φῶς νῦν χορεύει διὰ θαλασσίου ὕδατος διαυγοῦς ὑπεράνω βυθοῦ θαλασσίου ἀνθρακικοῦ. Πλαγκτοῦ νέφη ἀνθοῦσιν ἐν τῇ θερμότητι, καὶ καθὼς αἱ ἀναρίθμητοι μικροσκοπικαὶ φυκίδες αὗται ἀποθνῄσκουσιν, τὰ κιμωλώδη λείψανα αὐτῶν καταπίπτουσιν ὡς λεπτὴ χιών, καλύπτοντα τὸ παλαιὸν τοπίον ἰλύι λευκῇ ἀσβεστούχῳ. Ἐν τῷ χρόνῳ, τὸ ἵζημα συμπιέζεται καὶ ἀπολιθοῦται, ὥστε πολὺ μετὰ τὴν ἀπόσυρσιν τῆς θαλάσσης, λευκοὶ κρημνοὶ λάμποντες ἵστανται μαρτύριον σιωπηλὸν τῆς συνθέτου ἱστορίας τοῦ Κομπτονείου Κόλπου, πεδιάδες ποταμικαὶ ἐρυθραὶ τεθαμμέναι ὑπὸ θαλάσσας τροπικὰς ἀρχαίας, ἡνωμέναι ἐν τῷ λίθῳ.