†Σκυφοκρινίτης ὁ κομψός (†Scyphocrinites elegans)

scyphocrinites elegans

Ὁ Σκυφοκρινίτης ὁ κομψὸς ἐκλελοιπὸς θαλαμωδὲς κρινοειδές ἐστιν, βιῶσαν κατὰ τὸ ὄψιμον Σιλούριον ἕως τὸ πρώιμον Δεβόνιον, πρὸ περίπου 430–415 ἑκατομμυρίων ἐτῶν. Τὰ δὲ ἀπολιθώματα αὐτοῦ εὐρέως διαδεδομένα εἰσὶν ἐν τῇ Εὐρώπῃ (συμπεριλαμβανομένης τῆς τυπικῆς τοποθεσίας ἐν τῇ Βοημίᾳ), τῇ Βορείᾳ Ἀφρικῇ (μάλιστα ἐν τῷ Μαρόκῳ), τῇ Βορείᾳ Ἀμερικῇ καὶ τμήμασί τισι τῆς Ἀσίας. Εὑρίσκεται δὲ συχνάκις ἐν πυκνοῖς ἀπολιθωματικοῖς ὁρίζουσιν ἐγγὺς τῶν ὁρίων Σιλουρίου καὶ Δεβονίου.

Ὃ δὲ τὸν Σκυφοκρινίτην τὸν κομψὸν τῶν πλείστων ἐμμίσχων κρινοειδῶν ἀφορίζει, ἡ ἀξιοθαύμαστος αὐτοῦ προσαρμογὴ πρὸς ἡμιπελαγικὸν τρόπον ζωῆς ἐστιν. Ἀντὶ συμβατικοῦ ῥιζώματος δι' οὗ πρὸς τὸν βυθὸν προσφύεσθαι πέφυκεν, εἶχε μεγάλην τινὰ βολβώδη καὶ κεκαμαρωμένην δομὴν ἐπὶ τοῦ ἄπω ἄκρου τοῦ μακροῦ αὐτοῦ μίσχου, λοβόλιθον καλουμένην (ἱστορικῶς ὡς ξεχωριστὸν γένος περιεγράφη, Καμαρόκρινος). Ὁ δὲ λοβόλιθος εὐρέως ὡς ὄργανον ἄνωσης ἑρμηνεύεται, ἀέριον πιθανῶς περιέχων, ὃ τῷ ζῴῳ ἐπέτρεπεν ἐπιπλεῖν ἢ παρασύρεσθαι τοῦ ἄνθους κάτω κρεμαμένου ἐν τοῖς ἀνοικτοῖς ὕδασιν, ἀντὶ τοῦ τῷ βυθῷ προσκεκολλῆσθαι.

Τὸ εἶδος ἐπιμήκη καὶ ἀντικωνικὸν κάλυκα ἔχει ἕως περίπου 10 ἑκ. μήκους, μετὰ χαρακτηριστικῶν ἀναγλύφων πλακῶν ἀκτινωτὰς ῥαβδώσεις φερουσῶν καὶ περίπλοκα σχήματα ποιουσῶν. Λεπτός τις μίσχος ἕως τριῶν μέτρων ἐκτείνεσθαι ἠδύνατο, εἰς τὸν λοβόλιθον καταλήγων (διαμέτρου ἕως 20 ἑκ.), οἱ δὲ διακλαδούμενοι βραχίονες περαιτέρω ἐξετείνοντο πρὸς διηθητοτροφικὴν τροφοληψίαν ἐν τοῖς ἀνωτέροις τοῦ ὕδατος στρώμασιν.

Τὰ ἀπολιθώματα τοῦ Σκυφοκρινίτου τοῦ κομψοῦ, σὺν τοῖς συνοδεύουσιν αὐτὰ λοβολίθοις, συχνάκις ἐν τρισδιαστάτῳ λεπτομερείᾳ διατηροῦνται, μάλιστα ἐν ταῖς μαροκιναῖς ἀποθέσεσιν, ἀναδεικνύοντα τὴν μοναδικὴν οἰκολογικὴν προσαρμογὴν αὐτοῦ μεταξὺ τῶν κρινοειδῶν τοῦ Παλαιοζωϊκοῦ.