Κλάδος Κροκοδειλόμορφα (Crocodylomorpha)
Τα Κροκοδειλόμορφα ἐστίν ὁ τῶν ἀρχοσαύρων κλάδος, ὅς περιέχει πάντας τοὺς νῦν ζῶντας κροκοδείλους, ἀλιγάτορας καὶ γαβιαλοὺς, καὶ πλῆθος συγγενῶν ἀπολωλότων. Πρῶτον ἐφάνησαν ὀψὲ τῆς Τριασικῆς περιόδου· οἱ δὲ πρόγονοι μικροὶ ἦσαν, λεπτοσώματοι καὶ πολλάκις χερσαῖοι, οὐχ ὡς οἱ νῦν ἡμιυδάτινοι θηρευταί ἐν ἐνεδρεύσει.
Γνώρισμα δὲ καίριον ἔστιν ἡ τῶν σφυρῶν σύστασις· τὰ γὰρ Κροκοδειλόμορφα ἔχουσι τὴν καλουμένην «κροκοδείλειον» κνημοταρσικὴν ἄρθρωσιν, διαφέρουσαν τῆς τῶν δεινοσαύρων καὶ πτεροσαύρων, ἥν εἶχον ὀρθήν καὶ μονόθυρον. Τὰ κρανία αὐτῶν μακρὰ ῥύγχη φέρει, καὶ τῶν γνάθων οἱ μύες πλεονάζουσιν εἰς δῆγμα ἰσχυρόν· πολλά δὲ γένη βαρεῖαν ἔφερον ὀστεόδερμον θωράκισιν. Ταῦτα αὐτοὺς δεικνύουσι ἀπό τῶν ἄλλων ἀρχοσαύρων καὶ τὴν ἰδίαν γένεσιν ὁρίζουσιν.
Διὰ δε τὸν Μεσοζωϊκόν χρόνον ἐπλήθυναν εἰς θηρευτὰς ἐδαφίους ταχεῖς, εἰς θαλαττόβιους θαλαττοσούχους, καὶ εἰς ἄτοπους παμφάγους ἤτε φυτοφάγους νοτοσαύρους. Ἐκ τούτου τοῦ πλήθους μόνα τὰ Εὐσούχια, οἱ σύμμορφοι τῶν νῦν κροκοδείλων, εἰς τὸ Καινοζωϊκόν ἐπεβίωσαν. Ἡ δὲ τῶν ἀπολιθωμάτων μαρτυρία παγκόσμιος ἐστίν, καὶ δηλοῖ ποικιλίαν ρόλων οἰκολογικῶν πολλῷ μείζονα τῆς τῶν νῦν ἡμιυδατίνων μορφῶν.